dr inż. Adam Grześkowiak
Vademecum nawożenia czyli zbiór podstawowych, praktycznych informacji o nawożeniu
Spis Treści
II.2. Nawożenie organiczne III.1. Efektywność nawożenia azotem

III. Efektywność stosowania nawozów mineralnych

O efektywności nawożenia decyduje zasobność gleby we wszystkie niezbędne roślinom składniki pokarmowe. Niezbędne, to znaczy takie, bez których wzrost i rozwój rośliny jest niemożliwy, a brakujących pierwiastków nie można zastąpić innymi.

Takimi niezbędnymi pierwiastkami pobieranymi z gleby są:

  • podstawowe składniki pokarmowe, czyli azot (N), fosfor (P) i potas (K);
  • drugorzędne składniki pokarmowe, to jest wapń (Ca), magnez (Mg), sód (Na) i siarka (S);
  • mikroskładniki pokarmowe, czyli bor (B), kobalt (Co), miedź (Cu), żelazo (Fe), mangan (Mn), molibden (Mo), cynk (Zn) i chlor (Cl), niezbędne dla wzrostu roślin w ilościach niewielkich w porównaniu z podstawowymi i drugorzędnymi składnikami pokarmowymi.

Oprócz tych wymienionych pierwiastków, przez system korzeniowy i części nadziemne roślina pobiera z powietrza węgiel (C) w postaci dwutlenku węgla oraz z wody tlen (O) i wodór (H). Do prawidłowego rozwoju roślin potrzebne są również: światło, ciepło i woda, dlatego w warunkach kontrolowanych (na przykład pod osłonami) koryguje się również te czynniki plonotwórcze.

Podstawowe zabiegi agrotechniczne zwiększające efektywność nawożenia mineralnego to:

  • prawidłowa agrotechnika, w tym zabiegi uprawy gleby, prawidłowe zmianowanie – następstwo roślin, terminowy siew i prawidłowa obsada roślin oraz zwalczanie chwastów, chorób i szkodników;
  • właściwy dobór odmian – odmian intensywnych, dobrze reagujących wysokimi plonami na nawożenie;
  • właściwy poziom nawożenia, terminowy i równomierny wysiew nawozów oraz stosowanie nawozów dobrych i relatywnie tanich.

Warunkiem wysokiej efektywności nawożenia, prawidłowych przemian i ograniczenia strat azotu, fosforu, potasu oraz magnezu w glebie, a także „bezpieczeństwa ekologicznego”, jest przestrzeganie zasad:

  • nawozy azotowe winny być dzielone na 2-3 dawki, dla większości przypadków do 60 kg N/ha (maksymalnie 100 kg N/ha) jednorazowo. Pod rośliny o bardzo krótkim okresie wegetacji stosować azot tylko przedsiewnie, natomiast im dłuższy okres wegetacji, tym większą część azotu stosować w czasie wegetacji, na początku tych faz rozwojowych rośliny, w których pobranie azotu jest duże. Im gleba lżejsza, tym nawożenie azotem wymaga większej uwagi. Stosować dawki niższe, ale częściej, uzupełniać niedobór azotu podczas wegetacji, szczególnie w warunkach nawadniania plantacji lub po bardzo intensywnym deszczu;
  • nawozy fosforowe i potasowe powinny być stosowane co roku. Fosfor i potas zaleca się stosować przedsiewnie, tak by wymieszać je z 10-20 cm warstwą gleby, bo z warstwy 10-40 cm są najlepiej pobierane.

II.2. Nawożenie organiczne III.1. Efektywność nawożenia azotem
Spis Treści